JavaScript tarayıcı tabanlı çalışan bir programlama dilidir. Web tarayıcıları üzerinde çalışır. Bunu da tarayıcı üzerinde olan JavaScript motoru ile yapar. Geniş bir kullanıcı kitlesine sahip olan JavaScript, tarayıcı tabanlı olması nedeni ile tarayıcı harici işler için kullanılamazdı.
Günümüzde bu artık değiştir. JavaScript ile sunucu tabanlı uygulamalar geliştirilebildiği gibi masaüstü uygulamalar da geliştirilmeye başlandı.
JavaScript Nasıl Çalışır?
Öncelikle JavaScript nasıl çalışıyor inceleyelim. JavaScript kodları aslında düz metinden ibarettir ve ya HTML dosyası içerisine eklenir veya .js uzantılı düz metin dosyası olarak kayıt edilerek saklanır.
Bir web sayfasında JavaScript kodu varsa, taraycıcı sayfayı yükler, içerisinde bulunan JavaScript kodlarını JavaScript motoruna gönderir ve onun üzerinde yorumlanan kodlar çalıştırılır. Kısa çalışma mantığı bu şekildedir.
Peki JavaScript motorunu tarayıcı dışarısında tek başına kullansak nasıl olur?
NodeJS Nedir?
Node JS Google V8 JavaScript motoru üzerine geliştirilmiş bir JavaScript çalıştırma ortamıdır (Javascript Runtime). V8 Motoru JavaScript kodlarını alır ve onları yorumlayarak çalıştırır. Bunu normalde Chrome üzerinde yapar. Fakat Node JS geliştiricileri bu motoru alarak, tarayıcı dışında kullanılmasını sağladılar.
Böylece bir JavaScript kodunu, tarayıcı dışarısında da kullanmak mümkün oldu.
Node.js, açık kaynaklı, genelde sunucu tarafında çalışan ve ağ bağlantılı uygulamalar için geliştirilmiş bir çalıştırma ortamıdır (İng. İngilizce: runtime environment). Node.js uygulamaları genelde istemci tarafı betik dili olan JavaScript kullanılarak geliştirilir.
Wikipedia
Node.js, Google V8 JavaScript motorunu kullanarak betik dilini yorumlar ve içerisinde standart olarak dağıtılan kütüphaneler sayesinde ek bir sunucu yazılımına (Apache HTTP Sunucusu, Nginx, IIS vs.) gerek kalmadan uygulamanın Web sunucusu görevini görür.
Tarayıcı Üzerindeki JavaScript İle Node JS Üzerindeki Aynı mı?
Aslında JavaScript JavaScripttir. Hem tarayıcı üzerinde ve hemde NodeJS üzerinde aynı programlama dili çalışmaktadır. Bununla birlikte bazı farklar da yok değildir. Bu farklar genel olarak, tarayıcı üzerinde olması gereken window nesnesi veya DOM gibi özelliklerin Node üzerinde gerekli olmamasından dolay kaldırılmış olması şeklinde özetlenebilir. Ayrıca benzer şekilde tarayıcı üzerinde dosyalara erişmek güvenlik sebebi ile engellenmiş olsa da Node JS üzerinde dosyalar ile işlem yapacağınız hazır bir kütüphane mevcuttur.
Node JS Nerelerde Kullanılır?
JavaScript ilk geliştirildiğinde, tarayıcı üzerinde çalışan web sayfalarına bir etkileşim katmak amaçlanmıştı ve sonrasında sürekli gelişmeye devam etti. Fakat sonrasında bu dilin farklı yerlerde kullanılmasının önünü açan Node JS geliştirilerek, sunucu ve masaüstü uygulamalarının da JavaScript ile geliştirilmesinin önü açılmış oldu.
Node JS ile
- Sunucu uygulamaları.
- Masaüstü uygulamaları.
- Dosya yazma ve okuma gerektiren uygulamalar.
- Veritabanı üzerinde çalışan uygulamalar.
- Dinamik içerik üretmesi gereken uygulamalar.
- Api uygulamaları.
- Mobil uygulamalar.
ve daha fazlasını geliştirmek mümkündür.
Npm Nedir?
Npm Node ile birlikte geliştirilmiş olan bir JavaScript paket dağıtım sistemidir. JavaScript ile yazılmış kütüphane ve paketleri npm üzerinden rahatlıkla bulabilir ve yükleyebilirsiniz. Yine bir node uygulaması geliştirirken npm geliştirme araçlarından yararlanılabilir.
Kaynaklar
Node ile ilgili olarak aşağıdaki kaynaklara başvurabilirsiniz.
Sonuç
NodeJS tarayıcılar dışarısında çalışan JavaScript uygulamaları geliştirmek için tasarlanmış bir çalışma ortamıdır. Temelinde Google V8 JavaScript motoru bulunur.
Eklemek istedikleriniz mi var? Lütfen yorumlara yazınız.